Specialisaties

Voor bijzondere situaties beschikt de brandweer over bijzondere specialisaties. Dit zijn specialisaties voor incidenten in en op het water, op grote hoogte, diepte of moeilijk bereikbare plaatsen en voor incidenten met gevaarlijke stoffen.

Duikteam

Brandweer Zeeland heeft een duikteam dat bestaat uit vier ploegen: Goes, Tholen, Middelburg en Terneuzen. Deze duikteams worden ingezet bij incidenten op of rond het water en waar de duikinzet niet dieper gaat dan 15 meter. Denk bijvoorbeeld aan het zoeken van vermiste sportduikers, het redden van drenkelingen en onder strikte voorwaarden het verlenen van assistentie bij zinkende vaartuigen of bij het bergen daarvan. Bij sterke stroming kan duiken extra gevaarlijk zijn. Daarom geldt voor duiken bij een stroomsnelheid van meer dan 0,5 meter per seconde een meldingsplicht bij de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De duikploegleider zal dan op basis van meerdere factoren bepalen of duiken verantwoord is.

Opleiding brandweerduiker
Brandweerduikers zijn vaak ook brandweerman of -vrouw, hoewel dat geen eis is. Om brandweerduiker te worden, volgen de vrijwilligers een tweejarige opleiding. Maar naast een opleiding vereist dit een bepaalde mate van stressbestendigheid. Duikers zijn onder water immers op zichzelf aangewezen. Bovendien is duiken niet zonder gevaar. Duikers kunnen verstrikt raken of duikersziekte oplopen. Daarom staat veiligheid hoog in het vaandel en treden de brandweerduikers in teams op.

Teamwork
Wanneer een duiker het water in gaat blijven de duikploegleider, een veiligheids-/reddingduiker en een assistent op de kant. Ze communiceren voortdurend met elkaar en vormen samen een geoliede machine. De leden van het duikteam leggen elke vier jaar een proeve van bekwaamheid af. Dit is een wettelijke eis om het duikdiploma te verlengen. Met volle bepakking zakken ze in een duiktank af. Op een diepte van negen meter laten ze zien dat ze controle hebben over hun uitrusting, dat ze zelfredzaam zijn en een collega in nood kunnen redden.

Afb duikteam

Maritime Incident Response Group-team (MIRG)

Om mens en dier in bijzondere situaties te kunnen redden en veilig te kunnen stellen, zijn soms bijzondere teams nodig. Zo vragen incidenten in en op het water soms de expertise van een duikteam of het Maritime Incident Response Group-team(MIRG). Bij incidenten op grote hoogte, diepte of moeilijk bereikbare plaatsen kan men rekenen op de inzet van het Rope Rescue Team (RRT). En de Snel Inzetbare Gaspakken Teams (SIGT's) en Waarschuwings- en Verkenningsdienstteams (WVD) komen in actie bij incidenten met gevaarlijke stoffen. Al deze teams bestaan uit vrijwilligers die speciaal zijn opgeleid en getraind om specialistische hulp te bieden in crisissituaties. Daarnaast heeft de brandweer de beschikking over een bijzonder blussysteem: Cobra, dat in staat is vrijwel alle constructiematerialen te doorboren.

Afb MIRG

Rope Rescue Team (RRT)

Het Rope Rescue Team (RRT) komt in actie bij lastige reddings- of bergingssituaties op hoogte, diepte of moeilijk bereikbare plaatsen zoals hoogspanningsmasten, windturbines, kerktorens, sluizencomplexen, kelders, tanks en silo's op industriële terreinen. Dit team staat haar ‘mannetje’ op plaatsen waar normale toegang niet mogelijk is of die onbereikbaar zijn voor een redvoertuig. Zoals de naam het al zegt, werkt het Rope Rescue Team met allerlei soorten touwsystemen om bij het incident te komen en als het nodig is slachtoffers te vervoeren.

Vier RRT’s in Nederland
Er bestaan vier RRT’s in Nederland, waarvan één team het gebied Zeeland en een deel van Midden- en West-Brabant (tot aan Breda) voor haar rekening neemt. RRT Zeeland heeft Terneuzen als uitvalsbasis en is sinds 2008 operationeel. Dit team bestaat uit twaalf goed opgeleide mensen. Zij hebben een intensieve, internationale opleiding gevolgd bij Rescue 3 (rescue3.com).

RRT-opleiding
The Rope Rescue Technician-opleiding omvat onder andere kennis van wet- en regelgeving, materiaalkennis en touw- en reddingstechnieken zoals; stijgen, dalen, randoverschrijding, touwwisseling en valbeveiliging. Het stelt kleine teams in staat rope-rescue-operaties uit te voeren. Bij een alarm komt het team binnen tien minuten in actie vanuit Terneuzen. De bevelvoerder/Officier van Dienst heeft de eindverantwoording over de inzet van het
RRT.

Afb RRT

Snel-Inzetbare-Gaspakken-Teams (SIGT)

Bij een incident met gevaarlijke stoffen wordt een Snel-Inzetbaar-Gaspakken-Team (SIGT) ingezet. Onder gevaarlijke stoffen verstaan we chemische, biologische en radiologische/nucleaire risico's. Een incident met gevaarlijke stoffen kan dus gaan van een incident in een kerncentrale, een uitbraak van een gevaarlijk virus tot aan transportongevallen. In deze gevallen kan de inzet van een gaspakkenteam (SIGT) nodig zijn omdat de basisuitrusting van een brandweerman niet voldoende beschermt. Gaspakdragers zijn opgeleid en getraind om volgens bepaalde procedures en met specifiek materiaal in actie te komen.

Procedure SIGT's
Het bestrijden van een incident waarbij (mogelijk) een gevaarlijke stof is vrijgekomen, start met de lokale brandweereenheden die bekijken of ze het probleem kunnen oplossen. Wanneer blijkt dat zwaardere beschermingsmiddelen nodig zijn, kunnen er gaspakkenteams worden ingezet. In dat geval rukken de gaspakkenteams uit Sas van Gent en Middelburg beiden uit naar de incidentlocatie. Beide gaspakkenteams vormen dan samen een team en voeren de inzet uit. Daarnaast worden er eenheden ingezet ten behoeve van ontsmetting.

Afb SIGT

Waarschuwings- en verkenningsdienstteams (WVD)

Brandweer Zeeland heeft de beschikking over elf WVD-teams (Waarschuwings- en Verkenningsdienstteams) ofwel verkenningseenheden (meetploegen). Zij kunnen metingen en waarnemingen verrichten en monsters nemen bij incidenten waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen. Het kan bijvoorbeeld gaan om een rookwolk bij een grote brand. De meetploegen geven hun meetresultaten en waarnemingen door aan een Coördinator Verkenningseenheden of Adviseur Gevaarlijke Stoffen. Aan de hand van deze gegevens kan de brandweer bepalen hoe de gevaarlijke stof zich verplaatst en welke maatregelen nodig zijn om het gevaar te voorkomen of te beperken. De eenheden bestaan uit manschappen met een aanvullende opleiding tot verkenner gevaarlijke stoffen.

Afb WVD

Cobra

Cobra is een speciaal blussysteem dat de brandweer gebruikt voor het bestrijden van binnenbrand. Het gaat dan om brand in afgesloten ruimtes zoals containers, opslagtanks en leidingen maar ook woonruimtes en bedrijfshallen. Simpel uitgelegd is Cobra een koude, snijdende hogedrukspuit met daarop een trekker die een ‘gritstraalmiddel’ van ijzeroxide aan het bluswater kan toevoegen. De druk van de gritstraal en het water (300 bar) is zó hoog dat het niet alleen beton en ijzeren platen maar vrijwel alle constructiematerialen kan doorboren. Binnen enkele seconden ontstaat er een klein gaatje waardoor een (hogedruk)waterstraal kan worden verneveld. De waterdruppels zijn tien keer zo klein verneveld dan normaal. De brand in de achterliggende ruimte wordt op deze manier effectief gekoeld en soms al volledig geblust.

Veilig, effectief en snel
Het voordeel van dit Cobra-systeem is dat je geen deuren van een brandende ruimte hoeft te openen. Dit voorkomt de kans op een steekvlam (‘backdraft’) omdat opeens veel zuurstof bij de brand komt. Hierdoor is de inzet van de brandweer aanzienlijk sneller, effectiever en vooral veiliger.

Twee Cobra-units
Er bevindt zich één Cobra-unit in Sluiskil en één in Vlissingen. De Cobra-unit in Vlissingen is primair in gebruik van het MIRG-team voor het bestrijden van scheepsbrand.

Afb Cobra